Daha iyinin bilimi / The Science of better
Endüstri mühendisliği; insan, bilgi, malzeme, ekipman ve süreçlerin kullanılması, geliştirilmesi ve yönetimi ile ilgili bir mühendislik dalıdır. Endüstri mühendisleri zaman, para, malzeme, enerji gibi kaynakların verimli kullanımına ve hizmet kalitesinin arttırılmasına yönelik çalışmalarda bulunurlar. Endüstri mühendisliği diğer mühendislik dallarından farklı bir yapıya ve düşünce sistemine sahiptir. En önemli fark endüstri mühendisliğinin parçayı değil bütünü gözönüne alarak çalışması yani sistemin bütünüyle ilgilenmesidir. İkinci önemli fark ise her türlü endüstri mühendisliği uygulamasında insan faktörünü dikkate almasıdır. Bu sebeplerden dolayı endüstri mühendisliği temel doğa bilimleriyle olan ilişkisinin yanında sosyal bilimlerle de içiçedir.
Dünyanın endüstri mühendislerine ihtiyacı var!
ABD Çalışma Bakanlığı verilerine göre 2005 yılında ABD’ de 177,000 endüstri mühendisi aktif olarak çalışmaktayken günümüze kadar bu sayı daha da artmıştır. Bu sayının 2014 yılına kadar öngörülen büyüme miktarı ise %10 - %20 arasındadır. Yine ABD Çalışma Bakanlığı verilerine göre 2014 yılına kadar ülke içinde 71,000 yeni endüstri mühendisi; 49,000 yeni elektrik mühendisi, 77,000 yeni inşaat mühendisi, 87,000 yeni makine mühendisine ihtiyaç duyulacaktır. Unutulmaması gereken ise arz ve talebin endüstri mühendislerinin kontrolünde olacağıdır.
Türkiye’ de ise durum istatistiklerden biraz uzak olmasına rağmen rahatlıkla söyleyebileceğimiz ilk şey, ülkemizde endüstri mühendislerine olan ve olacak olan ihtiyacın diğer ülkelere kıyasla daha fazla olduğu ve olacağıdır. Bunun nedeni, gelişen, büyüyen, dinamik ve doğru yönlendirilen iş gücüne ihtiyaç duyan bir ekonomide, planlı ve doğru stratejilerle büyümeyi sağlayacak olan endüstri mühendislerine duyulan ve duyulacak olan ihtiyacın da aynı oranda fazla olmasıdır.
Gerek dünyada gerekse de ülkemizde şirketler ve kurumlar arası rekabet çok üst seviyelerde seyretmektedir. Bu nedenle bu birimler arasında fark yaratacak işleri ortaya koymak, karlılığı sağlamak ve bir adım öne geçmek, günümüzde tarih boyunca olduğundan çok çok daha değerlidir. Rekabetçiliği arttırmanın en akılcı yolu olan verimliliği arttırmak da endüstri mühendislerinin uzmanlık alanlarından biridir. Bu nedenle ülkemizin dünyada söz sahibi şirketlere ve dünyada söz sahibi kalite-üretim anlayışlarına sahip olabilmesi ve kalkınma basamaklarını hızla çıkabilmesi için başrolü endüstri mühendisleri oynayacaktır.
Endüstri mühendisleri ne yaparlar?
Mühendislik, genelde problem tanımlama, gerekli çözümler yapma, çözüm seçenekleri türetme, karar verme ve çözümden oluşan bir süreçtir. Endüstri mühendisleri de çıkışlarını bu tanımdan alarak verimliliği ve karlılığı arttırma doğrultusunda çalışırlar ve temelde şu faaliyetleri gerçekleştirirler,
* Üretim
* Yöneylem araştırması
* Sistem mühendisliği
* Süreç mühendisliği
* İnsan faktörü
* Kalite kontrol
Şimdi basitçe bu kavramları açıklayalım;
Üretim
Endüstri mühendisleri üretim süreçlerinde çok büyük pay sahibidirler. Üretim hatlarının ve üretim süreçlerinin tasarlanması ve kontrolü endüstri mühendisleri tarafından gerçekleştirilir.
Yani, endüstri mühendisleri işletmelerde üretim süreçlerinde;
* Bir sonraki fabrikamızı nereye kuralım?
* Bu üründen ne zaman, ne kadar üretelim?
* Bir montaj hattı yeni bir ürün için nasıl konfigüre edilir?
gibi soruları cevaplarlar.
Yöneylem araştırması
Yöneylem araştırması endüstri mühendisliğinin en hesaba ve matematiğe dayalı ilgi alanıdır. Temeli, matematiği kullanarak optimizasyonu (en uygun hale getirme) sağlamaktır.
Yani endüstri mühendisleri yöneylem araştırması metodlarını kullanarak,
* Bir havayolu şirketinin ya da bir lojistik şirketinin ulaştırma rotalarının en iyi şekilde belirlenmesi
* Binlerce ya da çok miktardaki ürünün bir fabrikaya ya da askeri bir tesise minimum maliyetle ulaştırılması
gibi problemleri çözerler.
Sistem/Süreç mühendisliği
Endüstri mühendisleri bir sistemin performansını yükseltmek için o sistem içerisindeki, bilgi, malzeme ve insan akışını analiz eder, optimize eder ve yeniden tasarlarlar
Yani endüstri mühendisleri sistem/süreç mühendisliği ile,
* Bir devlet dairesindeki evrak akışının analiz edilmesi ve teknolojik altyapı yazılımları kullanılarak iyileştirilmesi,
* Bir hastanenin acil servisindeki güvenliğin ve performansın arttırılması için sistem içerisindeki insan akışının analiz edip modellenmesi
gibi süreç/sistem analizleri ve tasarımları yaparlar.
İnsan faktörü
Endüstri mühendisleri tasarladıkları sistemlerin kusursuz çalışabilmeleri için sistemler içerisindeki insan faktörünü de her zaman hesaba katarlar. Bunu yapmak içinde insanların nasıl düşündüklerini, söylenenlere ve durumlara karşı nasıl hareket ettiklerini ve tepki verdiklerini analiz ederler ve insan faktörünü yönlendirirler.
Bunun için de,
* İnsanların fiziksel kapasitelerini ölçmek ve değerlendirmek için ergonomi analizleri yaparlar,
* İnsan faktöründe sistem içerisindeki insanların mental kapasitelerin önemini vurgularlar ve hesaplarlar,
* İnsan-makina sistemleri sayesinde insan ve makina sistemleri arasındaki ilişkileri ve etkileşimleri incelerler.
Kalite
Günümüz üretim ve hizmet sektöründe kalite en önemli faktörlerden biridir. Endüstri mühendisleri istatistiksel örnekleme yardımıyla ürünlerin kalitelerini analiz ederler. Birçok şirket ürünlerinin kalitelerinin değerlendirilmesi, ölçülmesi ve iyileştirilmesi için kalite kontrol süreçlerini endüstri mühendislerinin yönetiminde gerçekleştirmektedir. Endüstri mühendisleri; tüm süreçlerin, toplam kalitenin arttırılması ve devamlı iyileştirilmesi temeline dayandığı sistemlerle kalite kontrol süreçlerine çeşitli yenilikler getirmişlerdir. Bu yeniliklerdeki temel anlayış ise kaliteyi son kontrolde değil; tasarım ve üretim süreçlerinin tümünde uygulayarak sağlamaktır.
Endüstri mühendisliği lisans eğitimi
4 yıllık eğitim boyunca ilk sınıfta temel bilimlerden başlayan eğitim süreci son sınıfa kadar meslek derslerinin giderek yoğunlaşmasıyla devam eder.
* Proje odaklı olması
* İş dünyasına ve iş süreçlerine yönelik olması
* Karmaşık matematik işlemleri arasında kaybolmaktansa daha çok pratik uygulamaya yönelik bir içeriğe sahip olması
* Yaratıcılık, rasyonellik ve bilgi teknolojileri temelli çalışmaları yapısında barındırması,
endüstri mühendisliği eğitiminin temel karakteristikleri arasında sayılabilir.
Endüstri mühendisliği karakteri
Endüstri mühedisliği, ilgilendiği çalışma alanlarının genişliği nedeniyle sıradan bir mühendis olmanın ötesinde bazı farklı nitelikler de istemektedir. Bir endüstri mühendisliği öğrencisinde ve bir endüstri mühendisinde olması fark yaratcak olan özellikler şu şekilde sıralanabilir:
* İlgi alanlarının çok geniş olması,
* Ders dışı öğrenci kulüp etkinliklerinde aktif olarak yer alması ve sosyal aktivitelere katılması,
* Grup ve takım çalışmalarına yatkın olması,
* Geniş bir dünya görüşü ve zengin bakış açısına sahip olması,
* İletişimi ve sosyal yönü etkili ve güçlü olması,
* Analitik düşünebilmesi ,
* Teknolojiye ilgi duyması, güncel gelişmelerden haberdar olması ve temel teknolojik uygulamalara hakim olması,
İşte bu özellikler ideal bir endüstri mühendisliği öğrencisini ve ideal bir endüstri mühendisini tarif etmektedir.
admin tarafından yazılmıştır