Aug 05

ERP ( ENTERPRISE RESOURCE PLANNING) – ( KURUMSAL KAYNAK PLANLAMA) NEDİR ?

1.1 Erp’ nin Tanımı

ERP,işletmenin stratejik amaç ve hedefleri doğrultusunda müşteri taleplerini en uygun şekilde karşılayabilmek için farklı coğrafi bölgelerde bulunan tedarik üretim ve dağıtım kaynaklarının en etkin ve verimli bir şekilde planlanması koordinasyonu ve kontrol edilmesi fonksiyonlarını bulunduran bir yazılım sistemi.

Satış,imalat,mühendislik,stok kontrol ve nakit akışı gibi sistemin tüm kesitlerini ortak paydada toplayan MRP_II` nin en çarpıcı özelliği bir simülatör olmasıdır. MRP_II ile idari ve üretim birimleri arasında veri entegresyonu sağlanmakta ve bu entegresyon gruplar arasında koordinasyonu artırmaktadır.

İşletmelerde temin sürelerinin(tasarım,tedarik_üretim_dağıtım) düşürülmesi sürekli değişen müşteri taleplerine uygun üretimin gerçekleştirilmesi,temin zinciri içinde yer alan tedarikçi firma,üretici firma,satıcı firma ile müşteriler arasında istenen düzeyde iletişimin sağlanması faaliyetlerinin,etkinlik,verimlilik ve performans ilkelerine uygun olarak yapılabilmesi için Kurumsal Kaynak Planlaması yaklaşımının kullanılması gerekmektedir.

Kurumsal kaynak kullanımının temel yönlendiricisi stratejik planlama sistemidir(SPS).Üretim kaynaklarının planlanmasında MRP_II,dağıtım kaynaklarının planlanmasında DRP,imalatın etkin ve verimli bir şekilde yönlendirilmesi ve yürütülmesinde Bilgisayarla Bütünleşik Üretim(CIM) sistemleri kullanılabilmektedir. Kurumsal Kaynak Planlaması(ERP) tüm bu sistemleri eş güdümlü olarak planlayan ve kontrol eden bir planlama sistemidir.

2.ERP YAZILIM SİSTEMİNİN ORTAYA ÇIKIŞI

2.1.MRP_Malzeme İhtiyaç Planlaması

Malzeme İhtiyaç Planlaması(Materials Requriments Planning_MRP) felsefesi ABD`de 60` lı yılların sonuna doğru imalatın hızla geliştiği bir dönemde ortaya çıkmıştır. Büyüyen ekonominin getirdiği yoğun talep,üreticileri yüksek hacimli seri üretime yöneltmiş olduğundan ana sorun hedeflenen üretim miktarını gerçekleştirmeye yetecek hammadde ve malzemenin tedariki idi. Yani”Hangi zamanda ne miktarda malzeme almalıyım ki,üretimim malzeme yokluğundan doğun talep,üreticileri yüksek hacimli seri üretime yöneltmiş olduğundan ana sorun hedeflenen üretim miktarını gerçekleştirmeye yetecek hammadde ve malzemenin tedariki idi. Yani”Hangi zamanda ne miktarda malzeme almalıyım ki,üretimim malzeme yokluğundan doğun talep,üreticileri yüksek hacimli seri üretime yöneltmiş olduğuneşleştiren bilgisayarlar önce gereken hammadde miktarını belirleyip sonra da mevcut stoklara ve verilmiş siparişlere bakarak ısmarlanması gereken doğru miktarları verince sorun çözülmüş olur. Bu yöntem Malzeme İhtiyaç Planlaması(MRP) olarak anılmaktadır.

Ancak ekonomide ve tüketim eğilimlerinde ortaya çıkan sonraki gelişmeler pazarın daha ağırlıklı biçimde müşteri tarafından belirlenir olması sonucunu doğurdu. Bunun sonrasında da imalat firmalarında stoğa yönelik üretimden siparişe yönelik üretime doğru bir kayma oldu. Bu ise daha çok ürün çeşidi anlamına geliyordu ve o yıllara kadar ana sorun olan malzeme ve hammadde tedarikinin yanı sıra etkin kapasite kullanımı gereği küçük miktarda da ekonomik üretim yapabilir olma,etkin finansman yönetimi gibi konular büyük önem kazandı. Bu şekilde karmaşıklaşan üretim yönetimi disiplininde MRP yetersiz kaldı.

2.2.MRP-II-Üretim Kaynakları Planlaması

MRP`nin yalnızca envanter yönetimini kompüterize eden rolünü arttıracak, üretim için gerekli olan tüm kaynakların optimize etmeyi amaçlayacak, üretim ile firmanın diğer fonksiyonlarını bütünleştirecek bir felsefeye gereksinim duyuldu.

Bir imalat firmasını tüm kaynaklarının etkin olarak planlanması yöntemi olan Üretim Kaynakları Planlaması (Manufacturing Resources Planning -MRP-II) yaklaşımı bu anlayışın ürünü olarak 1980` lerde yazılım paketleri olarak piyasalarda görülmeye başlandı.

Ortaya konan bu yeni üretim yönetimi yaklaşımı benimseyen firmalarda stokların düşmesi, müşteriye verilen hizmetlerin kalitesinin artması, teslim zamanlarında meydana gelen gecikmelerin büyük ölçüde önüne geçilmesi, satın alma, fason taşıma maliyetlerinin azalması ve makine kullanım oranlarının artması, bu yaklaşımın dünya genelinde kabul görmesine yol açmıştır.

MRP-II felsefesi yukarıdan aşağıya doğru bir yaklaşım sergiler. Başlangıç noktası üst yönetimin geliştirdiği iş planıdır. Bu noktadan hareketle organizasyonun daha alt kademelerine doğru işlem ve fonksiyonlar tanımlanır.

MRP-II yaklaşımı departmanlar arası iş bölümü ve iş birliği esası üzerine kurulmuştur. Takım oyunu anlayışını gerektirir. Bölümlerin birbirlerinden şikayet yerine birbirlerine desteği başarıyı getirir.

MRP-II yaklaşımında, firmaların ortak bir veri tabanı kurarak, sistemin modüllerinin ihtiyaç duydukları girdiği en doğru ve güvenilir kaynaktan almasının sağlanması temel amaçlardan biridir.

Son yıllarda birden çok işyerinden oluşan işletmelerde tüm faaliyetlerin entegrasyonu girişimi, bilişim teknolojisi için yeni bir gereksinim yaratmıştır.

1990’ların işletmeleri;

1-Coğrafi olarak farklı bölgelerde kurulu fabrikalarda üretim yapan

2-JIT (just-in time -tam zamanında üretim) tedarik felsefesine uygun çalışan

3-Dağınık lojistik ve dağıtım sistemi kullanan bir yapı içindedir.

2.3 ERP-Kurumsal Kaynak Planlaması

Küreselleşmeye paralel olarak, hızla yaygınlaşan çok uluslu firmalar entegrasyon gereksinimini ciddi olarak yaşamaktadır. Entegrasyon, ancak faaliyetleri destekleyen bilginin entegre edilmesi ve ulaşılabilir hale getirilmesi ile mümkündür. Bu üst düzey bir bilgi entegrasyonudur ve en iyi şekilde Kurumsal Kaynak Planlaması (Enterprise Resources Plannig-ERP)olarak ifade edilir. Aslında ERP, küresel bilgi entegresyonunu gerçekleştiren bütünsel bir yazılım stratejisidir.

2.4.ERP Kavramının Gelişmesinin Nedenleri

1-Fizik olarak dağınık imalat operasyonları

2-Uluslararası dağıtım zincirleri

3-Uluslararası pazarlara açılma gereksinimini(yerel pazarların doyması sonucu, uluslararası pazarlarda söz sahibi olarak iç Pazar gücünü arttırma stratejisinin sonucu olarak.

4-JIT tedarik sistemi

5-Yüksek rekabet

6-Değişken dünya şartları

7-Ekonomik duvarların yıkılması ( Avrupa’daki küreselleşme gelişimi )

8-Yönetim organizasyonlarında sadeleşme

Bu nedenlerin oluşturduğu gereksinim bilgi teknolojisindeki gelişmeler tarafından desteklenince ERP doğmuştur.

MRP MRPII ERP

1970’LER 1980’LER 1990’LAR

Rotalar/İş İstasyonları Lot Kontrol Kalite Sistemi Planlama

Ürün Ağaçları Satış Planlama Depo Sistemleri Planlama

Kapasite Gereksinim Planlama Satın Alma Planlama Proses Planlama

Malzeme Gereksinim Planlama Kaynak Planlama Kontrol Sistemleri

Master Üretim Planlama Lojistik Sistemi Laboratuvar Bilgi Planlama

Envanter Yönetimi Fabrika Sahası Üretim Kontrol Düzenleyici Raporlama

Finansal Planlama

3.KURUMSAL KAYNAK PLANLAMASININ KAPSAMI

Müşteri talebinin sürekli nitelik ve nicelik olarak değiştiği ve bu değişimin tahmin edilmesinin ne kadar zor olduğu bilinen bir gerçektir. Faaliyetlerimizi bu değişime uygun hareket edebilecek hale getirebilmenin yolu ERP yaklaşımından geçmektedir. Hem stratejik planlama çalışmaları ile belirlenen amaç ve hedeflere, hem de üretim ve dağıtım kaynaklarımızın kapasite ve özelliklerine gereken ayrıntıda dikkat ederek, faaliyetlerimizi değişime duyarlı hale getirebilmek ancak ERP yaklaşımı ile mümkün olabilmektedir.

ERP’ nin diğer bir özelliği, işletmenin coğrafi olarak farklı bölgelerde (Yurt içi ve dışı ) bulunan fabrikalarının bunların, tedarikçi firmalarının ve dağıtım merkezlerinin (depo)kaynaklarını eş güdümlü olarak planlamasıdır. Bu çerçevede hangi müşteriye ait hangi siparişin hangi dağıtım merkezinden karşılanması veya hangi fabrikada üretilmesi gerektiği, tüm fabrikaların malzeme ve hizmet ihtiyaçlarının nereden karşılanmasını uygun olacağı, fabrikaların elinde bulunan makine, malzeme, işgücü, enerji, bilgi vb. üretim ve dağıtım kaynaklarının nasıl eş güdümlü ve ortaklaşa olarak kullanabileceği belirlenmiş olmaktadır. Diğer bir değişle, müşteriye ait siparişin en kısa sürede, istenen kalite ve maliyetle karşılanabilmesi için tüm bağlı işletmelerin dağıtım, üretim ve tedarik kaynaklarının kapasite ve özellikler aynı anda dikkate alınmaktadır.

ERP, fabrikalar arası entegrasyonu, fabrikalar bazındaki esneklik ilkesine uygun olarak gerçekleştirilen bir sistemdir. Amaç, fabrika bazında merkezi yönetimin avantajlarından yararlanırken fabrikalar arası koordinasyonu ve entegrasyonu işletmenin temel stratejileri doğrultusunda sağlanmaktadır. Sistem üzerindeki her hangi bir kullanıcı, program ve veri tabanlarının fiziki konumuna bakmaksızın, küresel verilere ulaşabilmekte, dağınık veri sistemini tek bir birim gibi kullanabilmektedir. Böylece şu fonksiyonlar yerine getirilmiş olur.

a) Üst düzey bilgi entegrasyonu

b) En güncel bilgiye hızlı ulaşım

c) Küresel lojistik, envanter kontrol ve arz/talep entegrasyonu

d) Pazar / Müşteri / İş dünyası oluşumlarına anında tepki.

Böyle bir ERP sisteminin yararlarını kısaca şöyle özetleyebiliriz

1) Azalan maliyetler

2) Fonksiyonel entegrasyon

3) Daha basit bilgisayar ve işletim sistemi

4) Tüm işletme düzeyinde MRP II yararları

5) İşletme faaliyetleri üzerinde küresel denetim

6) Tüm uygulamalara istenildiği zaman istenilen noktadan ulaşım kolaylığı

-ERP’NİN SAĞLADIĞI FONKSİYONLAR

  • ÜST DÜZEY BİLGİ ENTEGRASYONU
  • EN GÜNCEL BİLGİYE HIZLI ULAŞIM
  • KÜRESEL LOJİSTİK, ENVANTER KONTROL VE ARZ / TALEP ENTEGRASYONU
  • PAZAR /MÜŞTERİ /İŞ DÜNYASI OLUŞUMLARINA ANINDA TEPKİ

Gerek MRP II gerekse ERP’ deki ana amaç, hızla değişen koşullara hızla cevap verebilmektir. Değişen pazar koşulları ( iptal edilen siparişler, acil siparişler, yeni ürünlerin üretime alınması vb. ) ve üretim koşulları (beklenmeyen arızalar, zamanında temin edilmeyen malzemeler vb. ) karşısında üretim planlama / satın alma / stok kontrol fonksiyonlarına derhal işlerlik kazandırılmasıdır. Bu da doğal olarak firma gelirinde artış anlamına gelmektedir.

4.KURUMSAL VE ÜRETİM KAYNAKLARININ ( MRP II- ERP) KARSILASTIRILMASI

ERP-ile- MRP-II arasındaki temel fark MRP-II’ nin tek bir fabrikaya, ERP’ nin daha ziyade birden çok fabrika ve tesisin entegrasyonuna yönelik olmasıdır. Tek fabrikalı işletmelerinde ERP, ancak işletmenin değişim mühendisliği (Re-engineering) çalışmaları sonucu birbirinden ayrılmış üretim süreçlerinin oluşturduğu ve bu süreçlerin yönetiminin kısmen bağımsız olarak hareket edebildiği durum için söz konusudur. MRP-II, üretim sürecinde ve çeşitli yönetim kademelerinde bulunan her çalışanı bir donanım-yazılım sistemi ile birbirleriyle doğru ve zamanında iletişim kurabilir hale getirir. Herkes ortak bir veri tabanında bulunan aynı ve güncel verilere ulaşabilir. Bu şekilde üretim sürecinde MRP II ile sağlanan entegrasyon, ERP ile daha üst ve merkezi faaliyetler düzeyinde gerçekleştirilir.

ERP hiçbir zaman MRP II yerine geçen bir sistem değildir. MRP II’nin daha geliştirilmiş bir halidir. ERP birden fazla fabrikada veya tesiste çalışan MRP II sistemlerini entegre eden ve bu entegrasyondan gerekli bilgileri üreten bir sistemdir. Dolayısıyla MRP II’de başarılı olmuş işletmelerde ERP etkin sonuçlar verir. MRP II’deki modüllerdeki yapı ERP içinde söz konusudur. ERP daha önce de belirtildiği gibi zok tesisli bir toplu yönetim için uygun bir yaklaşımdır. Tesis yöneticilerinin kendi birimlerinde etkin kararlar verebilmesi için tüm topluluğu ilgilendiren temel bilgilere ihtiyaç vardır. ERP bu bilgileri sağlar. Bu amaçla tüm tesislerin bir şebeke halinde birbirine bağlanarak bilgi alış verişini etkin bir düzeye getirmesi gerekir. ERP, işletmelere MRP II yöntem ve sistematiğine bağlı kalarak yeni ufuklar açan yeni bir yaklaşımdır.

5.ERP KULLANIMINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

Yoğun rekabet savaşında varlığını kabul ettirmek isteyen, uluslararası ya da yerel bir çok firmaya sahip organizasyonlar gelecekteki strateji ve amaçlarına hizmet edecek şekilde ERP uygulama çalışmalarına başlamalıdırlar. Aşağıda ERP uygulamaları öncesinde göz önünde bulundurulması gereken çalışmalar özetlenmiştir (VAN RIJN, 1994);

· Gelecekteki uygulama projelerinin tanımlanmasında taslak niteliğinde kullanılacak olan işletme geneline ait iş, enformasyon ve sistem mimarilerinin tasarlanması,

· İşletme genelini kapsayan iletişim alt yapısının tasarlanması,

· Dağınık yerel operasyonlardan sinerji elde etmek için gerekli standartların tanımlanması ve bu standartları destekleyecek uygun özelliklerin seçilmesi,

· Yerel ortamlarda kültür, öncelik ve mevcut sistemler gibi belirli özellikleri göz önünde bulunduran standart çözümlerin uygulanması,

· Yerel uygulama çözümlerinin gerek yerel ortam ve gerekse korunması gereken işletme mimarisi ile uyumlu bir biçimde sürdürülmesi,

· Bu konuların sistematik bir şekilde ele alınması, yani işletmenin yeniden tasarlanması ve ilgili hedeflere katkıda bulunulması. Bu ise 4 aşamalı bir yaklaşımı gerekli kılmaktadır.

1. Mevcut durumun değerlendirilmesi: Bu aşamada şirketin kendi kendine sorması gereken sonra yeniden tasarımın gerekli olup olmadığıdır. Burada mevcut durumun gelecekte kurulması istenilen iş modeli karşısında stratejik bir değerlendirmesi söz konusudur. Tek tek yerel çözümler yerine global perspektiflerin benimsenmesi halinde önemli yapısal iyileştirmeler sağlamak olanaklı ve gerekli midir? Bu sorunun yanıtı rekabet açısından firmanın güçlü ve zayıf yanları göz önünde bulundurularak yapılacak bir değerlendirmeye göre verilebilir. Sonuçta stratejik öneme sahip bir takım faaliyetlerin geliştirilmesine veya uzun dönemde firmanın ayakta kalmasını sağlamaya yetmeyecek bazı faaliyetlerin durdurulmasına karar verilebilir.

2. Tasarım aşaması: İleriye yönelik işletim modeli ile ilgili olarak kuruluşun tümünü içine alan bir genel taslak hazırlanmalıdır. Bu sürecin sonucunda geleceğe dönük olarak fonksiyonları tanımlanmış bir dizi organizasyon birimi ve bunların oluşturduğu iş operasyonları taslağı yaratılacaktır. Kurulacak bilişim sisteminin mimarisi sistem fonksiyonları ve organizasyonel birimler açısından bu taslak baz alınarak hazırlanır.

3. Sisteme geçiş hazırlıkları: Her işletme birimi için bir plan hazırlamalıdır. Bunun nedeni her birimin kendi kültür, öncelik, mevcut sistemler vs. gibi özelliklerini işletme geneline taşımasıdır. Ortak çözümlerin başarısı uygulamaların bir bütün olarak düşünülmesi ve hazırlanmasına bağlıdır. Bu safhanın sonunda her bir organizasyonel birim için gerçekleştirilecek farklı projeleri ve bu projeler arasındaki ilişkileri tanımlayan bir işletme planı hazırlanacaktır.

4. Değişikliğin yürürlüğe konulması: İş yerlerine ait projeler, bütünü kapsayan genel projenin birer alt projeleri olarak yürütülmelidir. Bu proje yönetimi yerel proje yönetimine ek olarak teknik düzeyde doğru iletişimin kurulması ve hazırlanan standartların yerel alt projelere transferi açısından merkezi bir koordinasyonu gerekli kılar.

written by admin


2 Responses to “ERP ( ENTERPRISE RESOURCE PLANNING) – ( KURUMSAL KAYNAK PLANLAMA) NEDİR ?”

  1. 1. Cengin Mor Says:

    Sitenizin içeriği kadar, logonuzu da çok beğendim. Umarım süreklilik yaşarsınız.

  2. 2. irem bayrak Says:

    Merhaba ben sakarya üniversitesi lojistik bölümü öğrencisiyim. Tez konum erp arastırma yaparken web siteniz de bazı notlara karsılastım ve cok yararı dokundu.Erg ile ilgili kaynak önerebilirmisiniz? İlginiz için şimdiden çok teşekkür ederim.

Leave a Reply